Toru, Midori, Naoko, và tôi

Có một lần lang thang đọc blog của mọi người, thấy một bạn hỏi, sách gối đầu giường của bạn là gì, tôi cũng nhảy vào chuyện phiếm cho vui là tôi hay thay “gối” liên tục. Thật ra cũng có một cuốn sách tôi đã đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần, đọc bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, đó là “Rừng Na Uy” (RNU). Nhưng quả thực tôi không muốn gọi nó là cuốn sách gối đầu giường của mình. Bởi theo tôi hình dung, sách gối đầu giường phải là sách mà người ta cảm thấy say sưa yêu thích đến mức cứ đọc đi đọc lại mãi mà không biết chán. Tôi không thể nói là tôi cảm thấy hạnh phúc khi đọc RNU. Xúc động thì có, nhưng không phải là cảm giác say mê tích cực mà tôi có như khi đọc Jack London chẳng hạn.

Tôi đọc đi đọc lại RNU chỉ vì tôi cứ bị nó ám ảnh. Mỗi lần đọc lại xong đều thấy vương vất một cái cảm giác trong ấy còn một cái gì đó rất mơ hồ mà tôi chưa nắm bắt được, nhưng cảm nhận về nó thì lại rất thực. Bây giờ nhìn lại, tôi nghĩ rằng sở dĩ cái cảm giác ấy nó cứ ám ảnh tôi một thời gian dài là bởi RNU đã chạm được vào những góc khuất sâu nhất trong con người tôi mà chính tôi cũng không biết. Trên thực tế, sau khi đọc nó lần đầu tiên, tôi còn phải mất thêm nhiều năm, trải qua một số biến cố của đời mình, mới dần dần nhận dạng ra được. Nhưng rõ ràng với tôi cuốn sách này là kiểu “love at first read” – một cuốn sách bạn yêu ngay từ lần đọc đầu tiên.

Như tôi cũng đã từng kể, có lần có bạn hỏi tôi, các nhân vật của Murakami hầu hết đều vô dụng và yếu đuối, tại sao HA vẫn yêu? Sau này một lần tôi tự trả lời nửa đùa nửa thật, là chắc vì tôi về một phương diện nào đó cũng rất vô dụng và yếu đuối. Tôi không thực sự nghĩ về mình như thế (hiển nhiên rồi, trên đời này làm gì có ai vô dụng và ai mà chẳng có lúc yếu đuối và lúc khác lại mạnh mẽ như siêu nhân), nhưng sau đó tôi cũng bắt đầu nghĩ rằng có lẽ tôi giống các nhân vật của Murakami ở một vài điểm nào đó nên tôi cứ đọc sách của ông này hết cuốn này tới cuốn khác.

Thật ra ngay sau lần đầu đọc RNU tôi đã cảm thấy mình giống Toru Watanabe, một người trẻ tuổi sống vô hướng giữa dòng đời nhốn nháo, hay đọc sách, suy nghĩ, và quan sát mọi thứ, rồi cố gắng tìm lấy cho mình một lối đi. Và tôi có lẽ vẫn còn nghĩ như vậy nếu không có một lần đọc một blog post phân tích các nhân vật nam chính của Murakami cũng như chính con người ông. Đại ý theo tôi còn nhớ bài đó mô tả họ, tức là Murakami và các nhân vật chính của ông, là những người sống giản dị, khép kín, nhưng rất kỷ luật, và chính kỷ luật là điều giúp họ rèn luyện cho mình một bản lĩnh để “sống sót” giữa cuộc đời này. Đọc xong thì tôi nhận ra, à hóa ra tôi khác họ về căn bản. Sau này tôi mới dần dần nhận ra là thực ra tôi đã bị thu hút bởi những người kiểu như thế. Tôi là người sống không có kỷ luật. Không những thế, tôi còn là người thích đi tháo dỡ mọi thứ rào cản, kỷ luật, vượt qua mọi ranh giới, nếu có thể (kiểu như Elizabeth Gilbert). Một lối sống như vậy, nhất là khi còn trẻ và ít kinh nghiệm sống, thường mang lại không ít hoang mang. Khi ấy người ta cũng cần phải tìm lấy một cái gì đó mà bấu víu vào. Không phải là để từ bỏ tự do mà là để yên tâm sống tự do. Đó là một điều mà mãi sau này tôi mới hiểu. Tôi không phải là Toru, nhưng trong vô thức tôi đã muốn một phần nào đó của mình trở thành Toru. Bởi nhân vật ấy ngay từ đầu đã mang lại cho tôi một cảm giác về sự bình an trong lòng mình, để có thể yên tâm được là chính mình.

Tôi thực ra là Midori. Tôi cũng phải mất một thời gian khá dài để nhận ra được điều đó. Xã hội loài người từ rất rất rất lâu rồi đã biết sản sinh ra rất nhiều thứ để trói buộc con người (những thứ như là văn hóa chẳng hạn), một mặt gắn kết con người lại với nhau nhưng mặt khác lại hạn chế rất nhiều tự do cá nhân. Tệ hơn, những thứ trói buộc ấy còn tách mỗi cá nhân ra khỏi cái bản thể thực sự của mình (tiếng Anh vẫn gọi là identity) ngay từ rất sớm. (Rất nhanh sau khi ra đời bạn đã bắt đầu phải học các “quy tắc ứng xử” để làm một đứa trẻ ngoan. Lan man thêm một chút, đó có lẽ là lý do vì sao các tôn giáo ra đời nhằm cứu rỗi linh hồn con người – dĩ nhiên đây chỉ là quan điểm của cá nhân tôi.) Tôi hiển nhiên là đã sinh ra và lớn lên trong một xã hội đầy trói buộc như thế. Và cũng như bao người khác, tôi cũng cần thời gian và trải nghiệm để có thể ngày càng đến được gần hơn với con người thực của mình. Việc Murakami đã vô tình tạo ra một nhân vật có chút gần gũi với tôi kể ra cũng thú vị. Nhưng tôi nghĩ điều thú vị hơn, mà thực ra là buồn cười, là tôi đã hoàn toàn không nhận ra cô ấy trong suốt một thời gian dài. Tôi đã viết khá nhiều về mình, nên giờ tôi không còn gì để viết thêm về Midori nữa.

Tôi cũng đồng thời là cả Naoko. Khi đạo diễn Trần Anh Hùng dựng cuốn tiểu thuyết này thành phim, anh có nói là trong mỗi người phụ nữ đều có cả Naoko và Midori. Lúc đầu, tôi nghĩ mãi mà không hiểu tại sao anh lại có cảm nhận như thế. Cho đến lúc chính tôi cũng chẳng may sụt chân rơi vào một cái giếng sâu tăm tối trong lòng mình thì tôi mới nhận ra Naoko. Giữa những ngày ấy ngồi đọc lại RNU tôi mới lần đầu biết rơi nước mắt vì những dòng thoại của cô ấy. Tôi cũng không biết vì sao Murakami lại viết ra được những dòng như thế, nhưng cứ như thể là ông ấy đã đào xới và lôi ra ngoài ánh sáng tất cả những u uất tối tăm nhất trong lòng tôi.

Tôi rất tiếc là Murakami đã không cứu lấy Naoko. Cũng có thể ông cũng đã không biết phải cứu cô ấy như thế nào. Bởi một phần nào đó của ông chính là Toru Watanabe, người đã rất thương yêu Naoko mà lại bất lực trước những nỗi đau của cô ấy. Nếu như có thể viết lại RNU, tôi nhất định sẽ cứu Naoko. Một cái kết nào đó cho cô ấy kiểu như cho Reiko chẳng hạn. Toru vẫn sẽ lựa chọn một tương lai với Midori. Còn Naoko, chỉ cần cô ấy ra được khỏi cái giếng tối tăm ấy, cô ấy sẽ có đủ sức để bắt đầu một cuộc sống mới mà không nhất thiết phải có Toru.

Tôi đã từng đọc ở đâu đó có người viết rằng, RNU là truyện chỉ dành cho tuổi teen. Trên thực tế, cuốn sách này đã trở thành một người bạn đồng hành thân thiết của tôi trong gần như toàn bộ những năm tháng tuổi hai mươi, khi tôi đã thực hiện nhiều chuyến đi, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng, để gặp được chính mình giữa đất trời bao la. Giờ nếu có ai hỏi, bạn có cuốn sách gối đầu giường nào không, tôi sẽ trả lời là: có, có lẽ là tôi đã từng có một cuốn, nhưng thành thực mà nói, đối với tôi nó còn hơn cả một cuốn sách gối đầu giường.

Advertisements

12 Comments

Filed under Tiểu thuyết

12 responses to “Toru, Midori, Naoko, và tôi

  1. Hong-Anh Nguyen

    Bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc giải cứu Naoko :). Norwegian Wood II or the Unknown Life of Naoko That Has Never Been Told (I’m not really good at titling 😦 )

    Naoko didn’t die. The story about her death was made up by herself and she made Reiko swear to tell Toru this story. For a miracle reason (will be developed later), she climbed out of the well of her sorrow. However, she wanted to leave everything behind and go to a far far away place to start a brand new life. Everything behind. Including Toru. And Reiko as well. (And this NWII is gonna be a whole new story in which not Toru nor Reiko nor Midori will have a chance to reappear.)

    Then Naoko arrived at this place called the Town of Cats on a foggy Sunday morning, and that’s where the new story begins.

    Well then I have to think about what I’m gonna write next. Never written any novel in my life before. Perhaps this should be my first project. 😛

    Feel free, and please, leave comments if you have any suggestions. Thanks!

    Like

  2. Hong-Anh Nguyen

    http://www.theparisreview.org/interviews/2/the-art-of-fiction-no-182-haruki-murakami

    INTERVIEWER

    There seem to be two distinct types of women in your novels: those with whom the protagonist has a fundamentally serious relationship—often this is the woman who disappears and whose memory haunts him—and the other kind of woman, who comes later and helps him in his search, or to do the opposite—to forget. This second type of woman tends to be outspoken, eccentric, and sexually frank, and the protagonist interacts with her in a much warmer and more humorous way than he had with the missing woman, with whom he never quite connected. What purpose do these two archetypes serve?

    MURAKAMI

    My protagonist is almost always caught between the spiritual world and the real world. In the spiritual world, the women—or men—are quiet, intelligent, modest. Wise. In the realistic world, as you say, the women are very active, comic, positive. They have a sense of humor. The protagonist’s mind is split between these totally different worlds and he cannot choose which to take. I think that’s one of the main motifs in my work. It’s very apparent in Hard-Boiled Wonderland, in which his mind is actually, physically split. In Norwegian Wood, as well, there are two girls and he cannot decide between them, from the beginning to the end.

    INTERVIEWER

    My sympathies always seem to tend toward the girl with the sense of humor. It’s easier to allow the reader into a relationship in which humor is the primary currency; it’s harder to charm the reader with an earnest description of a love affair. In Norwegian Wood I was rooting for Midori all the way.

    MURAKAMI

    I think most readers would say the same. Most would choose Midori. And the protagonist, of course, chooses her in the end. But some part of him is always in the other world and he cannot abandon it. It’s a part of him, an essential part. All human beings have a sickness in their minds. That space is a part of them. We have a sane part of our minds and an insane part. We negotiate between those two parts; that is my belief. I can see the insane part of my mind especially well when I’m writing—insane is not the right word. Unordinary, unreal. I have to go back to the real world, of course, and pick up the sane part. But if didn’t have the insane part, the sick part, I wouldn’t be here. In other words, the protagonist is supported by two women; without either of them, he could not go on. In that sense, Norwegian Wood is a very straightforward example of what I’m doing.

    Like

  3. Matt

    Theo em, cuốn sách gối đầu giường là cuốn mà bản thân thấy rằng tác giả đang viết dành cho chúng ta, nhân vật trong cuốn sách ấy chính là chúng ta, otherwise các cuốn khác chỉ đọc một lần rồi thôi. Em đã từng đọc một số bài viết giải thích vì sao họ lại thích cuốn sách đó, và lí do đều là họ nhìn thấy chính bản thân mình (quá) giống với nhân vật chính, cảm giác bất ngờ vì cũng có người giống mình (mặc dù là hư cấu), và cảm thấy được đồng cảm :)).
    Rất vui vì cuối cùng chị cũng có cuốn sách gdg của chính mình ah.
    Riêng RNY thì em sẽ viết nó sau.

    Like

    • Hong-Anh Nguyen

      Thanks em. Nhưng chị nghĩ là chị vẫn prefer một quyển nào làm mình vui vẻ hạnh phúc hơn. I’m now kind of suspecting that Murakami’s books have “helped” me nurture my negative thoughts and feelings for a long time, and probably it’s time for me to stop this unhealthy obsession.

      Like

      • Matt

        Mỗi người có một ý kiến riêng thôi ah. Em cũng đã từng rất sợ đọc truyện của H.M đặc biệt là cuối năm ngoái vẫn bận học và thi cử. Sau khi đọc được 1 thời gian lại “nghiện”,còn giờ thì bận bịu công việc quá nên muốn suy nghĩ buồn đau – tiêu cực gì cũng chịu thôi ah!
        Sorry for such late reply!

        Like

    • Hong-Anh Nguyen

      Kiểu dạng tâm lý muốn chối bỏ một tình yêu đầy ám ảnh ấy mà :). Dù sao vẫn phải chia tay Murakami ở đây, chưa thể nói trước được tương lai có quay lại không, cứ phó mặc hoàn toàn cho số phận. Nhưng để chia tay cho trọn nghĩa vẹn tình thì chắc phải viết thêm 2-3 bài review nữa thì mới an lòng :D.

      Like

  4. Matt

    Hi Hồng Anh,
    Em đã đọc lại bài viết của chị rồi. Lần đầu em đọc vội nên vẫn chưa hiểu hết, chưa kể sau này chị còn chỉnh lại bài viết này.
    Đầu tiên, em không hiểu và hơi thắc mắc lúc chị viết “Một lối sống như vậy, nhất là khi còn trẻ và ít kinh nghiệm sống, thường mang lại không ít hoang mang. Khi ấy người ta cũng cần phải tìm lấy một cái gì đó mà bấu víu vào. Không phải là để từ bỏ tự do mà là để yên tâm sống tự do. Đó là một điều mà mãi sau này tôi mới hiểu. Tôi không phải là Toru, nhưng trong vô thức tôi đã muốn một phần nào đó của mình trở thành Toru. Bởi nhân vật ấy ngay từ đầu đã mang lại cho tôi một cảm giác về sự bình an trong lòng mình, để có thể yên tâm được là chính mình.
    Thứ hai, khi chị mong muốn có một cái kết khác cho Naoko, thì đã no longer keep such negative thoughts nữa, có thể chị đã vượt qua quãng thời gian đó, e chẳng biết nữa.
    RNU có thể ko là cuốn gối đầu giường, nhưng ít nhất có tác động tới chị, cũng giống như em đọc H.M bị tác động mạnh nhất bởi colorless Tsukuru, và một số hình mẫu nhân vật trong truyện của H.M (p/s: em cũng thấy mình hơi bị “ảo” khi cứ nhắc tới những câu chuyện ko có thật trong một vài cuốn tiểu thuyết kiểu thế này).
    Last but not least, em còn vài cuốn dang dở, dù không phải xuất sắc gì, nhưng em lại thấy dễ dàng cảm nhận được, và “hơi bị” đồng cảm với họ, nhưng cái kết với H.M cũng sẽ sớm thôi. Nhiều khi nói chia tay, nhưng vẫn quay lại với nhau đấy thôi, chẳng thể chắc chắn được điều này.
    p/s: em bị miss bài interview đó ! Giờ nhớ lại, toàn những khuôn mẫu trong truyện của H.M, nhưng em hơi ngạc nhiên là H.M khẳng địnhToru chọn Midori in the end. Vì e cứ nghĩ, đó là một cái kết mở!

    Like

    • Hong-Anh Nguyen

      Cái đoạn viết về Toru thực ra là đang nghĩ về người yêu cũ, nên viết quàng viết xiên vậy thôi lol. Còn giờ đã có một cái good relationship với chính mình thì chẳng cần phải bấu víu vào ai nữa cả.

      Ý nghĩ muốn cứu Naoko, cũng chẳng qua là muốn thương lấy chính mình một thời mà thôi.

      Yeah chị cũng không hâm mộ M. tiên sinh đến mức đi đọc các bài phỏng vấn của ông ấy làm gì, nhưng khi vô tình thấy bài interview này đã đọc một chút và thấy cũng thú vị (nhưng dài quá chả đọc hết). Ví dụ mình ngây thơ nghĩ rằng “Cũng có thể ông cũng đã không biết phải cứu cô ấy như thế nào. Bởi một phần nào đó của ông chính là Toru Watanabe, người đã rất thương yêu Naoko mà lại bất lực trước những nỗi đau của cô ấy.” nhưng M. thực ra chỉ coi các nhân vật nữ của ông là một “medium” để nhân vật nam chính hiểu được mình là ai mà thôi, xét về một khía cạnh nào đó thì khá là sexist. Khi các độc giả nữ của Murakami thấy mình giống nhân vật nam chính của ông thì thường sẽ không nhận ra cái sexism và có thể trở nên vô tình y như nhân vật nam chính vậy (at least it was my case lol).

      Like

    • Hong-Anh Nguyen

      Đã quyết định bỏ đi đoạn thêm vào ở cuối và trở lại với bản viết gốc ban đầu vì viết như vậy mới là chân thực với lòng mình. Yêu thì bảo là yêu, sao phải chối 😀

      Like

      • Matt

        Chị mới đọc lại và suy nghĩ về nó nữa ah?
        Em đang ngồi viết về truyện của Murakami thì thấy cái notification này và đọc lại bài viết của ch thêm lần nữa. Về tổng thể thì em ko thích rừng Nauy, nhưng những gì chị viết về các nhân vật chính trong tiểu thuyết của tác giả này thì em cũng có suy nghĩ tương tự, chỉ hơi ngạc nhiên về “sự kỷ luật” thôi.

        Liked by 1 person

  5. Matt

    hehe vậy mà e lại tưởng có gì đó dành cho mọi người đọc mà e bị miss

    Like

    • Hong-Anh Nguyen

      Xem nào, nếu mà phải viết trung thực hơn (để cho rõ hơn) thì thế này:

      Toru giống như một người đàn ông mà tôi đã từng yêu. Ban đầu, tôi nghĩ là anh ta giống mình. Tôi đã nghĩ chúng tôi chỉ là hai phiên bản khác nhau của cùng một thứ. Sau này tôi mới phát hiện ra là chúng tôi rất khác nhau nhưng chính vì những cái khác nhau ấy mà tôi đã yêu anh ta, có lẽ là bằng vô thức. Sự tự cân bằng của anh ta trong cuộc đời là một điểm tựa cho những sự điên rồ trong con người tôi. Tôi nghĩ là tôi đã phải lòng nhân vật Toru theo cái cách như thế, điều mà mấy năm sau này tôi mới nhận ra, sau khi trải qua một cuộc tình với một người đàn ông kiểu như thế, ở ngoài đời.

      😛

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s